تسهیل شرایط صادرات ضامن تولید باکیفیت است اما مانعتراشیهای مداوم دولت بر سر راه صادرات، شرایطی را فراهم کرده که تولیدکننده حتی اگر توان تولید کالای باکیفیت برای صادرات را هم داشته باشد، نسبت به ارتقای کالاهای تولیدی خود بیانگیزه میشود. این در حالی است که قابل رقابت بودن تولیدات داخلی، رفع موانع، وضع تعرفههای ترجیحی، معافیتهای مالیاتی و سایر مشوقها موجب میشود تولیدات ایران در بازارهای صادراتی به جایگاه واقعی خود برسند.
در حال حاضر عدم ارتباط بانکی و انتقال پول با دنیا، مشکلات واردات مواد اولیه و صادرات را پیش آورده و بر تولید تاثیر مستقیم و غیرمستقیم گذاشته است. مشکلاتی از جمله کمبود مواد اولیه، ماشینآلات فرسوده و عدم ثبات نرخ ارز و… باعث شده هزینه و درآمد تولیدکنندگان با هم، همخوانی نداشته باشد. از طرفی کمبود و گرانی مواد اولیه بر تولید تاثیر منفی گذشته و در نهایت تولیدکننده مجبور است یا کیفیت کالا را کاهش دهد و یا قیمت آن را افزایش دهد که در هر دو صورت بر فروش داخلی و صادرات تاثیر منفی خواهد گذاشت. در واقع این شرایط تولید برخی از کالاها که در گذشته رونق داشته را از توجیه انداخته است.
نوسان قیمت دلار نیز عاملی است که برنامهریزی برای افزایش تولید صنفی در کلانشهرها و نیز در شهرهای کوچک را دشوار کرده و واسطهگری را افزایش داده است.
از این رو به نظر میرسد اصناف در رابطه با حضور در بازارهای هدف و صادرات کالا، خدمات و نیروی کار دچار ضعف هستند. در این خصوص مدیر اجرایی کنسرسیوم صادراتی ایران- اوراسیا اعلام کرد: بررسیهای ما نشان میدهد که ظرفیت اصناف در صادرات بالا است. با وجود این، اقدامات قابل دفاعی در صادرات محصولات صنفی نداشتهایم. دههها است که نمایشگاههای صادراتی تولیدات ایرانی برگزار میشود اما خبری از آمارهای صادراتی اصناف نیست.
در این خصوص اما فعالان صنفی اعلام میکنند که دولت باید موانع را حل کند و به جای اعمال محدودیت، مشوقهایی را برای صادرات در نظر بگیرد تا تولید نیز توسعه پیدا کند.
عدم استفاده از ظرفیتهای تولید صنعت مبلمان
در همین راستا رییس اتاق اصناف تهران در نشست تخصصی نقش اتحادیهها در رفع موانع تولید و صادرات اظهار کرد: بسیاری از صنایع کوچک از جمله صنعت چوب و مبلمان در رشد و گسترش صادرات غیرنفتی تاثیرگذار هستند. صنعت چوب محدود به صنعت مبلمان نیست و علاوه بر مبلمان خانگی، اداری شامل بسیاری از کالاهای دیگر است. قاسم نودهفراهانی افزود: به دلیل نبود یا کمبود مواد اولیه، محدودیتهای تحریم و مشکلات متعدد دیگر توسعه این صنایع با چالشهایی مواجه است و این شرایط موجب شده است تا از ظرفیتهای تولید در صنعت مبلمان به درستی استفاده نشود. همچنین رکود، کاهش شدید تقاضای خرید و تحریم با مشکلاتی روبهرو است.
رییس اتاق اصناف تهران با اشاره به مشکلاتی که در واردات برخی از مواد اولیه وجود دارد، تصریح کرد: واردات مواد اولیهای مانند یراقآلات، چرم و ماشینآلات و تکنولوژیهای بهروز تولید در این صنعت با دشواریهایی همراه است.
وی با اشاره به رقم ناچیز صادرات ایران در صنعت چوب و مبلمان عنوان کرد: این در حالی است که ترکیه سالانه پنج میلیارد دلار صادرات در صنعت مبلمان دارد و در حالی که هنرمندان بسیاری در این صنعت وجود دارند باید از ظرفیت تولید و بازاریابی برای رونقبخشی به این صنعت استفاده کرد.
عامل موفقیت ترکیه در صادرات پوشاک
نودهفراهانی خاطرنشان کرد: بررسی اجمالی موفقیت کشوری مانند ترکیه در صادرات پوشاک، پارچه و مبلمان نشان میدهد که تولیدکننده تنها به فکر تولید است و صادرات کالاهای تولیدی صادراتی متولیان
دیگری دارد.
وی تاکید کرد: برداشتن بوروکراسی اداری از پیش پای صادرات و آسان کردن واردات مواد اولیه موجب میشود صادرات و تولید همگام با هم عمل کنند. امسال سال رفع موانع تولید است اما بیشتر در حد شعار باقیمانده و عملیاتی نمیشود.
رییس اتاق اصناف تهران با بیان اینکه سرمایهگذاری در تولید دارای منافع بسیار است، خاطرنشان کرد: کیفیت تولیدات داخلی باید به گونهای باشد که در وهله اول مصرفکننده داخلی ترجیح دهد که کالای ایرانی خریداری کند و پس از آن در بازارهای صادراتی نیز با اقبال مواجه باشد.
وی تاکید کرد: توسعه تولید موجب میشود تا در کشور بیکاری کاهش یابد، رفع موانع تولید منجر به افزایش میزان تولید خواهد شد. تا چند سال پیش ایران واردکننده مبلمان از ترکیه بود اما اکنون تولیدات داخلی قدرت گرفتهاند و باید به تدریج به سمت کسب سهم مناسب از بازارهای صادراتی حرکت کرد.
دورنمای اقتصاد ایران مبهم شده است
رامین مهمانپرست دیپلمات سابق کشور نیز در این نشست اظهار کرد: حلقه مفقوده میان تولید و صادرات موجب شده است توفیق لازم در این زمینه به دست نیاید. اگرچه اقدامات بسیاری در بخشهای مختلف اقتصادی کشور در سالهای گذشته انجام شده، اما هنوز هم مشکلات بسیاری پیشرو است. وی ادامه داد: کسری بودجه، پروژههای نیمهتمام، فشار تحریم و مشکلات ناشی از آن دورنمای اقتصاد ایران را مبهم کرده است در حالی که جراحی در ساختارهای اقتصادی و اداری میتواند راهکار خروج از وضعیت کنونی باشد.
مهمانپرست با تاکید بر اینکه هزینههای دولتی باید کاهش یابد، تصریح کرد: باید بتوان تولید را با کیفیت مناسب و با استفاده از دانش و تکنولوژی روز ارائه داد و این امر شدنی است.
وی تاکید کرد: دسترسی به بازار صادراتی، قابل رقابت بودن تولیدات داخلی، رفع موانع، وضع تعرفههای ترجیحی، معافیتهای مالیاتی و سایر مشوقها موجب میشود تا تولیدات ایران در بازارهای صادراتی به جایگاه واقعی خود برسند.
مهمانپرست با بیان اینکه بحث دیپلماسی اقتصادی اکنون در وزارتخانههای مختلف از جمله وزارت امور خارجه مورد توجه بیشتری واقع شده است، تصریح کرد: باید بخشهای خصوصی مانند اتاقهای اصناف، بازرگانی و اتحادیهها در جهت رفع موانع تولید صادراتی با هم نشستهایی را برگزار کنند. در گذشته واردات ارجح به صادرات بود اما ریل باید برگردد.
فروش اموال دولتی راهکار حل
کسری بودجه نیست
مهمانپرست اظهار کرد: در اصناف برخی از اوقات برای اهداف شخصی آمارسازی انجام میشود و ارقام اشتباه داده میشود تا راه برای واردات باز شود. این در حالی است که در ترکیه تولیدکننده در صادرات موفق است چون دیگر نگران صادرات نبوده و تیمی حرفهای این کار را انجام میدهند. وی در بخش دیگری از اظهارات خود خاطرنشان کرد: اگر بتوان با یک میلیارد تومان دو شغل ایجاد کرد میتوان با ۵۰۰ هزار میلیارد تومان منابع سالانه یک میلیون شغل جدید ایجاد کرد.
وی تاکید کرد: فروش اموال دولتی راهکار حل کسری بودجه نیست و در کنار آن فروش اوراق دولتی نیز تورمزا است که در نهایت تورم آن به تولیدکننده تحمیل شده و قدرت رقابت صادراتی را کاهش میدهد. مدیر اجرایی کنسرسیوم صادراتی ایران- اوراسیا نیز گفت: بررسیهای ما نشان میدهد که ظرفیت اصناف در صادرات بالا است. با وجود این، اقدامات قابل دفاعی در صادرات محصولات صنفی نداشتهایم. دههها است که نمایشگاههای صادراتی تولیدات ایرانی برگزار میشود اما خبری از آمارهای صادراتی اصناف نیست. سید امیرعباس افشارامین افزود: برخی از مسائل از جمله صادرات ممکن است در دستور کار اصلی اصناف نباشد اما نمیتوان منکر ظرفیت این بخش به ویژه پیشکسوتان صنفی در رفع موانع صادرات شد.
مدیر اجرایی کنسرسیوم صادراتی ایران- اوراسیا بیان کرد: ایجاد زنجیره ارزشافزوده، ایجاد زنجیره کامل تولید تا صادرات، معرفی واحدهایی که تخصص صادراتی دارند، استفاده از شرکتهای دانشبنیان در افزایش بهرهوری واحدهای صنفی و… از جمله روشهایی است که در نهایت به ارتقای کیفیت تولید و صادرات منجر خواهد شد و ما به عنوان کنسرسیوم صادراتی ایران- اوراسیا اعلام آمادگی میکنیم تا در این زمینه به اتحادیهها کمک کنیم.
